Phân hạng Bordeaux 1855: bảng xếp hạng vang nổi tiếng nhất thế giới

🏰 Năm 1855, Paris tổ chức Triển lãm Thế giới (Exposition Universelle). Để giới thiệu những chai vang Bordeaux danh tiếng nhất tới bạn bè quốc tế, Hoàng đế Napoléon III mong muốn có một bảng xếp hạng. Không ai ngờ bảng xếp hạng ấy đã tồn tại gần như nguyên vẹn đến tận hôm nay.

Xếp hạng theo giá bán

Phòng Thương mại Bordeaux giao nhiệm vụ cho giới môi giới vang (courtiers). Thay vì nếm thử, họ dựa vào điều được coi là khách quan nhất thời bấy giờ: giá bán của mỗi château qua nhiều năm. Château nào có giá cao và ổn định thì được xếp hạng cao.

Năm cấp “Cru”

Với vang đỏ, các château được chia thành 5 cấp, từ Premier Cru (hạng nhất) đến Cinquième Cru (hạng năm), gọi chung là Grands Crus Classés. Hầu hết các château vang đỏ được xếp hạng đều thuộc vùng Médoc ở tả ngạn sông Gironde; ngoại lệ đáng chú ý là Château Haut-Brion thuộc vùng Graves. Vang ngọt vùng Sauternes và Barsac cũng được xếp hạng riêng trong cùng năm.

Thay đổi lớn duy nhất: năm 1973

Hơn 170 năm qua, bảng phân hạng gần như không đổi. Thay đổi đáng kể nhất diễn ra năm 1973, khi Château Mouton Rothschild được nâng từ hạng hai lên hạng nhất sau nhiều thập kỷ vận động của Nam tước Philippe de Rothschild. Từ đó, nhóm Premier Cru vang đỏ gồm 5 château: Lafite Rothschild, Latour, Margaux, Haut-Brion và Mouton Rothschild.

Tả ngạn và hữu ngạn

Phân hạng 1855 chủ yếu nói về tả ngạn, nơi đất sỏi phù hợp với Cabernet Sauvignon. Ở hữu ngạn, vùng Saint-Émilion có hệ thống phân hạng riêng từ năm 1955 và được xem xét lại định kỳ, còn Pomerol – quê hương của nhiều chai vang Merlot danh tiếng – không có hệ thống phân hạng chính thức.

Phân hạng có còn ý nghĩa?

Nhiều người cho rằng một bảng xếp hạng gần hai thế kỷ tuổi khó phản ánh đầy đủ chất lượng hiện nay, khi kỹ thuật và quy mô vườn nho đã thay đổi. Tuy vậy, phân hạng 1855 vẫn là một trang sử quan trọng, giúp người yêu vang hiểu vì sao Bordeaux trở thành chuẩn mực của thế giới vang.

📖 Thuật ngữ trong bài

• Cru: trong tiếng Pháp chỉ một vườn nho hoặc điền trang được công nhận về chất lượng; “Grand Cru Classé” là điền trang được xếp hạng.
• Château: ở Bordeaux, chỉ điền trang làm vang có vườn nho riêng, không nhất thiết là một lâu đài.

WinesFamily – Chia sẻ văn hóa rượu vang | winesfamily.vn

Đã uống rượu thì không chạy xe. Không dành cho người dưới 18 tuổi.